pałac

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą pałac. Pokaż wszystkie posty

PAŁAC PACA W DOWSPUDZIE

2015/09/10

Krótki, acz obrosły w legendy był żywot tego pałacu. "Wart Pac pałaca, a pałac Paca" głosiło dawne powiedzenie. Po niesłychanie kosztownym i wystawnym, neoklasycystycznym pałacu Ludwika Michała Paca w Dowspudzie, koło Raczek w powiecie augustowskim do czasów dzisiejszych dotrwał jedynie imponujący arkadowy portyk, zarysy fundamentów i narożna wieżyczka, zwana bocianią....

Ale po kolei:

Generał wojen napoleońskich, patriota i społecznik Ludwik Michał Pac, budowę swego pałacu rozpoczął w 1820 roku. Nie liczył się z kosztami. Projekt pałacu powierzył dwóm włoskim architektom: Piotrowi Bosio i Henrykowi Marconiemu. Wokół pałacu założył park krajobrazowy według projektu angielskiego ogrodnika Johna Heitona. Pałac wypełnił cennymi dziełami sztuki. Powstało jedyne w Polsce wspaniałe założenie pałacowe w czystym neogotyckim, angielskim stylu. Oto jak wyglądał pałac w Dowspudzie w pełnej krasie.

Pałac Paca w Dowspudzie. Rycina z XIX w.

Niedługo cieszył się Pac swoim pałacem. Za udział w powstaniu listopadowym rząd carski skonfiskował dobra dowspudzkie. Hrabia musiał uciekać za granicę. Rozpoczęła się powolna dewastacja majątku. Kolejni dzierżawcy w ciągu paru lat doprowadzili budynek do ruiny. Budowla została ostatecznie rozebrana w 1867 roku.

Z pewnością miedzy bajki można włożyć opowieści o marmurowych żłobach w stajniach i złotych łańcuchach dla koni. Ale w legendzie o tajemnym, trzykilometrowym tunelu prowadzącym do jeziora może tkwić ziarno prawdy, bo nie wiadomo w jaki sposób Pac czmychnął ze szczelnie obleganego przez Rosjan pałacu ...

Oprócz cząstki pałacu w Dowspudzie zachowały się tylko niewielkie okruchy dawnej świetlanej przeszłości. Prowadząca do ruin długa, lipowa aleja... Rozległy, zaniedbany dziś, 13 ha park z wieloma rzadkimi gatunkami drzew.... Stojący w pobliżu okazały budynek dawnej kordegardy... Aż żal ze nic więcej nie przetrwało, byłoby się czym pochwalić. Szkoda, naprawdę szkoda.

Informacje praktyczne:

Jak dojechać:
Pałac Paca w Dowspudzie znajduje się obok miejscowości Raczki, przy trasie Augustów -Suwałki.

Co zwiedzić w okolicy:
Święte Miejsce k. Augustowa
Dolinę Rospudy

"DOMEK WIEJSKI" BRANICKICH W CHOROSZCZY

2015/02/08

"W pewnej odległości od Białegostoku, pałacu, który mógłby być zaszczytną siedzibą dla wielu suwerenów, znajduje się domek wiejski w Choroszczy. Poza Francją nie widziałem nic przyjemniejszego. Apartamenty, ogrody, stawy,wszystko tu ma charakter doskonałej elegancji".

Tymi pełnemu zachwytu słowami opisał letnią rezydencję Branickich w Choroszczy jeden z licznych gości Hetmana - dyplomata francuski Pierre Henin. Ten wygodny "domek wiejski" zbudowano w latach dwudziestych osiemnastego wieku na sztucznej, otoczonej kanałami wyspie, poniżej usytuowanego na wzgórzu miasteczka Choroszcz. Pałacyk otaczał ogromny, 25-hektarowy park, rozplanowany przez francuskiego architekta Piotra Ricaud de Tirregaile na wzór ogrodów w Wersalu. Trzeba przyznać, że umiał hetman Branicki wspaniałe rezydencje na chwałę swoją i swojego rodu wznosić, a potem je kunsztownie wyposażać. Przez pierwsze 40 lat swojego życia właściwie niczym innym, oprócz administrowania swoich dóbr, się nie zajmował. Miał jednak co robić, ponieważ posiadał aż siedemnaście posiadłości w całej Rzeczypospolitej...

Jan Klemens Branicki był jedną z najzamożniejszych osób w kraju. W pewnym momencie zamarzyła mu się nawet królewska korona, o którą z bratem swojej trzeciej żony, Izabeli z Poniatowskich, współzawodniczył.
Niejedną huczną imprezkę posiadłość w Choroszczy widziała. Bywali tu władcy, magnaci i możni współczesnej Europy. Przybyłych gości gospodarz podejmował z iście wielkopańskim przepychem. Huczne zabawy i wystawne życie w choroskiej rezydencji opisywał Józef Ignacy Kraszewski w "Grzechach hetmańskich"

"Blaski ostatnie dnia i oświecenie kolorowe parku, wówczas zwanego "dziką promenadą" obijały się w wodotryskach i promenadach.Grupy postrojonych pań i panów otaczały stawy, po których łódkami się wielu przejeżdżało. W oddali słychać było przygrywające muzyki"

Zniszczony przez pożar w 1915 roku pałac, zrekonstruowany został dopiero w latach 1961-1973, a następnie przekazany na cele muzealne. Park pałacowy to jeden z nielicznych zabytków tamtych czasów zachowanych w pierwotnej formie. Niestety bardzo zaniedbany. Obecnie w letnim Pałacyku Branickich w Choroszczy mieści się Muzeum Wnętrz Pałacowych ze stałą ekspozycją wnętrz z XVIII i XIX wieku. Muzeum gromadzi również eksponaty związane z historią pałacu i jego właścicieli.

PAŁAC BRANICKICH W BIAŁYMSTOKU

2015/01/30

Magnacka rezydencja rodu Branickich, pałac Izabeli z Poniatowskich Branickiej, rodzonej siostry króla Stanisława, oraz jej męża hetmana wielkiego koronnego Jana Klemensa, barokowy zespół pałacowo-parkowy słusznie nazywany Wersalem Północy.

Zgodnie z legendą ,dzieje Białegostoku zaczynają się w 1320 roku, kiedy książę litewski Giedymin polował w puszczy na tura. Odpoczywając po łowach nad puszczańskim strumieniem miał powiedzieć: "Czysty, biały stok... można by tu zbudować dwór, albo i wieś założyć". Nie on pierwszy wpadł jednak na taki pomysł... Miejsce na którym stoi Pałac zamieszkiwane było od tysięcy lat!

Pierwsi osadnicy pojawili się tutaj w końcowym okresie epoki brązu i na pewno mieszkali w początkowym okresie epoki żelaza. Rewelacyjnym odkryciem zakończyły się wykopaliska prowadzone wokół Pałacu Branickich. Na dziedzińcu wstępnym, zamiast poszukiwanej fontanny z okresu Jana Klemensa Branickiego natrafiono na osadę kultury łużyckiej z wczesnej epoki żelaza, czyli sprzed 2500-2600 lat, na narzędzia krzemienne i ślady po domostwach oraz na mnóstwo "ceramiki kreskowanej" z przełomu starej i nowej ery.
W XVI wieku na terenie nad rzeczką Białą znajdował się dwór Michała Raczkowicza, a w latach późniejszych zamek obronny rodziny Wiesiołkowskich.
Zamek na barokowy pałac przebudowywać począł Stefan Mikołaj Branicki, a jego syn Jan Klemens przez kolejnych pięćdziesiąt lat dopieszczał pozostałe "szczegóły". W rezultacie powstała wspaniała magnacka rezydencja, która za swoich czasów została okrzyknięta mianem Wersalu Północy.
Za czasów hetmana Branickiego w pałacu, oficynach i pawilonach było 178 pokoi, w tym ponad 100 "paradnych". Większość kunsztownie zdobiona i wypełniona pięknymi meblami oraz licznymi dziełami sztuki.
Dwa ogrody- Górny w stylu francuskim i Dolny w stylu angielskim, pokryte były roślinnością, posągami mitologicznych postaci i kunsztownymi rzeźbami, fontannami, sadzawkami, mostkami, kaskadami, altanami i pawilonami ogrodowymi. Przy parku pałacowym stał budynek Arsenału i Stajnie , po drugiej stronie Pałacyk Gościnny, a na krańcu ogrodu dolnego zbudowano piętrowy "operhaus" -pierwszą stałą scenę na ziemiach polskich...
Za lewym skrzydłem pałacu wzniesiono trzy oranżerie, słynne w całej Polsce, Pomarańczarnię i Figarnię z 330 ozdobnymi drzewami. Od strony wschodniej i południowej ogrody zostały otoczone przez dwa zwierzyńce, jeden dla sześćdziesięciu jeleni, drugi dla stu danieli. O sarnach i bażantach w pomniejszej ilości nawet wspominać nie będę.
W obecnych czasach trwają starania o przywrócenie Pałacowi i ogrodom Branickich dawnego splendoru, który utracił w zawierusze dziejów, pozostając mimo wszystko najjaśniejszą perłą architektury białostockiej ziemi.